یادداشتهای یک دانشجو

یکشنبه 4 اسفند1387

کویی‌چیرو ماتسوئورا،‌ دبیرکل یونسکو،‌ در مراسم رونمایی از این پروژه ضمن تاکید بر این که زبان ابزار انتقال دانش و اطلاعات انسان درباره طبیعت و کائنات است گفت: «مرگ زبان به ناپدید شدن بخش بزرگی از میراث فرهنگی، از شعر و افسانه تا ضرب‌المثل و لطیفه، می‌انجامد.» ‌

اطلس زبان‌های درخطر جهان که حاصل کار و تلاش ۳۰ زبان‌شناس است نشان می‌دهد کشورهایی که بیشترین تنوع زبانی را دارند مثل هند و ایالات متحده بیشترین تعداد زبان‌های درخطر جهان را نیز دارا هستند.

۱۹۹ زبان در جهان کمتر از ۱۰ گوینده و ۱۷۸ زبان دیگر بین ۱۰ تا ۵۰ گوینده دارند. اما چهار زبان هم در جهان هست که فقط یک گوینده دارند:‌ زبان‌های وینتو – نوملاکی در شمال کالیفرنیا، لیوونیایی در منطقه بالتیک، یاگان در شیلی، و کایخنا در برزیل.

از جمله زبان‌هایی که اخیرا منقرض شده‌اند می‌توان به زبان‌های آساکس در تانزانیای آفریقا، اوبیخ در ترکیه، و آیاک در ایالات متحده اشاره کرد.

طبق اطلس جدید یونسکو، در ایران زبان‌های «کوروشی» در جنوب غربی و «خلج» در شمال در وضعی بحرانی هستند و زبان‌های نایینی و نطنزی شدیدا در خطرند. بر اساس تقسیم‌بندی این اطلس، زبان‌های لاری و طالشی و سمنانی نیز جزء زبان‌های «قطعا درخطر» کشور ایران به شمار می‌روند.

یونسکو در وب‌سایت خود می‌گوید یک زبان وقتی می‌میرد که گویندگان آن به گروه یا قومی قوی‌تر و بزرگ‌تر روی بیاورند. از دیگر دلایل مرگ زبان‌ها به عدم غرور و افتخار مردم به میراث خود و بی‌توجهی به آنها نیز اشاره شده است.

اطلس زبان‌های درخطر جهان که با حمایت مالی کشور نروژ تدوین و راه‌اندازی شده است بخشی از برنامه‌های سازمان یونسکو برای حفاظت از زبان‌های در خطر جهان است.

لینک ثابت
نوشته شده در ساعت 13:1 توسط ایلجان |