طی چند دهه گذشته تب ام بی ای يا مدرک فوق ليسانس مديريت (MBA) نه فقط کشورهای پيشرفته بلکه کشورهای در حال توسعه نظير چين و هندوستان را نيز فراگرفته است.
جوانان اين کشورها پس از کسب مدرک ليسانس و چند سال تجربه کار وارد دوره های دو ساله ام بی ای می شوند و اميدوارند که در اين مدت راه های مديريت و کارآفرينی را آموخته و بتوانند مديران آينده شرکت های بزرگ و يا بنيانگذاران شرکت های جديد شوند.
اما بسياری از موفقترين و ثروتمندترين بازرگانان و مديران جهانی فاقد مدرک ام بی ای هستند.
بيل گيتس بنيانگذار شرکت مايکروسافت که نرم افزارهايش سراسر جهان را قبضه کرده حتی مدرک ليسانس هم ندارد. استيو جابز بنيانگذار کمپانی اپل که محصولاتش از آيپاد تا تلفن همراهش مشتاقان زيادی دارد نيز پس از يک ترم دانشگاه را رها کرد.
 |
|
| بسياری از موفقترين و ثروتمندترين بازرگانان و مديران جهانی فاقد مدرک ام بی ای هستند |
امران سعيد استاد کارآفرينی در صنعت نرم افزار در دانشگاه ام ای تی می گويد ام بی ای برای بعضيها مفيد است و برای بعضی ها نه.
وی می افزايد: "اگر شما در شغلی هستيد که می دانيد می خواهيد بمانيد و به سرعت ارتقا پيدا می کنيد، شايد چندان فکر خوبی نباشد که کارتان را رها کنيد و برويد ام بی ای بگيريد. برای نمونه، اگر شما مهندس هستيد و می خواهيد مهندس بمانيد و قصد نداريد وارد بخش مديريت کار خود شويد بهتر است بمانيد و به کار خود ادامه بدهيد."
اما برای افرادی که خواهان تغيير سطح کار خود هستند ام بی ای شايد فکر بدی نباشد.
امران سعيد می گويد ام بی ای برای کسانيکه در يکی از اين چند وضعيت قرار دارند فکر بسيار خوبيست: "کسانيکه بدنبال تغيير اساسی در شغل خود هستند مثلا يکی مهندس است اما قصد دارد بانکدار شود. دوم کسانيکه در يک حوزه هستند اما می خواهند وارد بخش مديريتی و بازرگانی اين حوزه بشوند. سوم کسانيکه از يکی از مدارس درجه يک در مقطع ليسانس فارغ التحصيل نشده اند و فکر می کنند که شبکه ارتباطی فارغ التحصيلی خيلی قويی ندارند و بدنبال درها و فرصتهای بيشتر هستند، برای اين افراد يک مدرسه بازرگانی درجه يک قطعا بسيار مفيد است."
|
|
| برای افرادی که بدنبال تغییر اساسی در شغل خود هستند و می خواهند وارد حوزه های مالی و مدیریتی شوند مدرک ام بی ای می تواند بسیار مفید باشد |
مديريت و کارآفرینی، ذاتی يا آموختنی؟
برخی معتقدند که مديريت و کارآفرينی ياد دادنی نيست. افراد بايد آن را در خون خود داشته باشند و يا در محيطهايی رشد کرده باشند که اين روحيه از کودکی به آنها تزريق شده باشد.
اما ديويد شرون استاد دانشکده مديريت دانشگاه کاليفرنيا در برکلی می گويد کارآفرينی آموزش دادنی است و راه آن مطالعه موردی است، يعنی بحث و بررسی موارد موفق و ناموفق در دنيای تجارت.
وی می گويد: "با آموزش کارآفرينی از طريق روش موردی ما آنها را در شرايطی می گذاريم که مجبور به موضعگيری و خلاقيت فکر و بيان آن شوند."
تانيا ادريس دانشجوی دوره ام بی ای در دانشگاه ام آی تی يکی از اين کلاس ها را گذرانده است.
وی می گويد: "ايده اصلی اين نوع کلاس مطالعه موردی است. يعنی بحث درباره اينکه شرکت ها در فضای خاص کشورهای خود چه کردند که به موفقيت دست يافتند يا برعکس شکست خوردند. بنابراين هسته اصلی دوره های آموزش کارآفرينی اين است که در شرايط اقتصادی و سياسی خاص هر کشور و يا شرکتی، چطور برخی موفق هستند و برخی ناموفق."
اين مطالعات موردی بصورت تيمی انجام می شود. گروه های چهار پنج نفره با هم بر روی اين پروژه ها کار می کنند و همکاری و هماهنگی با يکديگر برای راه اندازی يک شرکت را از درون کلاس ها می آموزند.
اما کارآفرينی دقيقا چه معنايی دارد؟ ديويد شرون به دو نوع تعريف اشاره می کند.
يکی تعريف تئوريک:
"جستجوی فرصتها ورای منابع موجود. اين تعريف جالبی است. چون هم در آن فرصت وجود دارد و هم دستيابی به منابع بيشتر."
يکی هم تعريف عملی:
"راه اندازی شرکت. کارآفرينی اساسا شروع ماجراجويی است. اين در واقع نگاه به کارآفرينی نه از زاويه تئوريک بلکه از زاويه عمل است."
|
|
| در کلاس های کارآفرینی دانشجویان می آموزند چگونه ورای منابع موجود به جستجوی فرصتها بروند |
امران سعيد که پايه گذار چند شرکت بزرگ کامپيوتری بسيار موفق بوده می گويد کيفيت کالا و يا تکنولوژی ابداعی به تنهايی ضامن موفقيت نيست.
وی می افزايد: "شما بعنوان يک آنتروپرونور يا فرد کارآفرين به سرعت متوجه می شويد که نمی توانيد تنها بر تکنولوژی تمرکز کنيد. شما بايد مفهوم بازرگانی را درک کنيد. اين اهميت بيشتری دارد. بايد بدانيد که چطور تبليغات و بازاريابی کنيد چون در غيراينصورت شرکت نوپا و کوچک شما قابليت رقابت با شرکت های بزرگ را ندارد."
اما جالب اينجاست که امران سعيد خود تنها يک مدرک ليسانس مهندسی دارد و دوره ام بی ای نديده است.
او موفقيت خود را مرهون دو عامل می داند: "يکی اينکه من از هنگاميکه دانشجو بودم خواننده تشنه روزنامه وال استريت ژورنال بوده ام. من فکر نمی کنم که روزی از زندگی من بگذرد بدون آنکه من نگاهی به اين روزنامه بياندازم. اين روزنامه تجربه واقعی دنيای تجارت را در اختيار شما می گذارد."
و دوم اينکه اساتيد ورزيده ای در دنيای عمل داشته است:
"من از همان اوايل شروع کارم راهنمايان استثنايی داشتم که به من کمک کردند بعد تجاری تکنولوژی را درک کنم."
ديويد شرون می گويد آنچه تضمين کننده موفقيت در دنيای کنونی است نه رهبری قوی بلکه کار تيمی بسيار هماهنگ است.
وی می گويد: "ما قويا به کار تيمی اعتقاد داريم. امروز به ندرت فرصتی پيدا می شود که در آن يک تيم سه چهار نفره بنيانگذار ماجرا نيستند. ارتباط اين افراد با يکديگر و رابطه مدير با آنها بسيار مهم است"
و اين عامل اصلی موفقيت در دنيای تجارت است. شايد مهمترين خدمت دوره های مديريت بازرگانی آماده کردن افراد برای کارهای گروهی و پرهيز از تک روی باشد.
منبع :بی بی سی
